Het is een lang gekoesterde wens. Niet alleen van de stichting Monumentenwacht Limburg, maar ook van vele van onze relaties: naast het exterieur ook het interieur (laten) inspecteren. In elk geval 'de binnenschil', bestaande uit aard- en nagelvaste onderdelen zoals vloeren, wanden en wandafwerkingen, plafonds en trappenhuizen. Door toedoen van de Stichting Limburgse Kastelen en met steun van de Provincie Limburg kunnen we dit voorjaar de eerste concrete stappen gaan zetten voor deze nieuwe vorm van dienstverlening. Op 17 april 2010 wordt op Kasteel Amstenrade het startschot gegeven voor het project Kasteelinterieurs. Dit betreft een proef van drie jaar, waar diverse deskundige partijen aan deelnemen, en die volgens plan zal uitmonden in een verbreding naar inspectiemogelijkheden voor alle waardevolle historische interieurs in onze provincie.

Zoals gezegd pleit Monumentenwacht Limburg er al geruime tijd voor dat naast het casco ook het interieur van monumenten kan worden geïnspecteerd. In het bijzonder bij gebouwen waar buiten- en binnenkant van grote waarde zijn en een bouwtechnische en/of cultuurhistorische eenheid vormen. Monumentenwachten in Vlaanderen hebben al jaren interieurspecialisten in dienst, die nauw samenwerken met hun collega's voor het exterieur. Hierdoor ontvangen klanten een adviesrapport dat de conditie van een gebouw integraal in beeld brengt. Ook Monumentenwacht Noord-Brabant heeft al enige jaren een interieurspecialist in dienst. De vele verzoeken om inspectie en advies laten zien dat deze vorm van dienstverlening voorziet in een grote, en niet zelden ook dringende behoefte.

Inmiddels raken ook bij andere provinciale overheden en bij de rijksoverheid de geesten rijp voor een bredere benadering van de instandhouding van cultureel erfgoed. Zo blijkt uit de beleidsbrief Modernisering Monumentenzorg, in november 2009 uitgebracht door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, dat de rijksoverheid de interieurexpertise bij de provinciale monumentenwachten wil stimuleren.

In onze provincie zijn de plannen voor een ‘interieurwacht’ in een stroomversnelling geraakt. Dit komt doordat de Stichting Limburgse Kastelen, samen met de Provincie Limburg, een substantiële bijdrage beschikbaar heeft gesteld om, via het project Kasteelinterieurs, de deskundigheid van Monumentenwacht Limburg op interieurgebied te vergroten.

De deelnemers aan het project zijn van mening dat historische (kasteel)interieurs een kwetsbaar onderdeel van de monumentenzorg vormen, dat liefst zo snel mogelijk deskundige aandacht verdient. Tegelijk realiseren zij zich dat de inspectie van binnenruimtes privacygevoelig kan zijn. Daarom is het voor eigenaren en beheerders van kastelen van belang te weten dat deelname uitsluitend plaatsvindt op vrijwillige basis en dat de opdrachtgever bepaalt welke vertrekken wel en niet worden geïnspecteerd. Het spreekt voor zich dat alle informatie vertrouwelijk wordt behandeld.

De uitvoering van het project is voorbereid in een pilot op Kasteel Amstenrade, waaraan ook Huis voor de Kunsten Limburg financieel heeft bijgedragen. Tijdens de startbijeenkomst op 17 april licht Monumentenwacht Limburg enkele uitkomsten van deze proef toe, onder meer aan de hand van een demonstratie-inspectie. De Stichting Limburgse Kastelen presenteert de publieksversie van haar nieuwe beleidsnota. Verder zullen diverse sprekers stilstaan bij het belang van het behoud van historische interieurs. Dit alles, en nog veel meer, onder het toeziend oog van de gravin d’Ansembourg, die zich heeft opgeworpen als ambassadrice van het project Kasteelinterieurs.