MWL verbreedt interieurinspecties

Voortaan kan elke eigenaar of beheerder van een historisch interieur in Limburg bij Monumentenwacht terecht voor (vrijblijvend) advies over beheer, behoud en herstel. Met deze nieuwe dienst willen we monumenteigenaren in de gelegenheid te stellen om, behalve het exterieur, ook het interieur te laten inspecteren op (zich aankondigende) gebreken, en advies te krijgen over praktische en haalbare instandhoudingsmaatregelen.

Monumentenwacht Limburg (MWL) voert al bijna veertig jaar bouwkundige inspecties uit aan allerhande typen monumenten. Daarbij gaat de aandacht vooral uit naar het casco en de buitenkant van het gebouw. De binnenkant wordt maar zeer beperkt bekeken. Dat is overigens een bewuste keuze. Vanwege de verscheidenheid aan afwerkingen, materialen en detailleringen is hiervoor namelijk specialistische kennis vereist. Ook is voldoende inzicht nodig in onder meer het binnenklimaat (licht, temperatuur, vocht), uiteenlopende schadebeelden en restauratietechnieken. Lange tijd had MWL deze expertise niet in huis.

In 2010 is daar verandering in gekomen. Toen werd namelijk kunst- en architectuurhistoricus Alwin van Hees aangetrokken om op projectbasis de interieurs van Limburgse kastelen te bezoeken, hun onderhoudstoestand in kaart te brengen en de eigenaren van advies te voorzien. Zie ook het bericht 'Project Inspectie kasteelinterieurs met 5 jaar verlengd', in deze zelfde rubriek. Het succesvolle verloop van dit initiatief heeft ertoe bijgedragen dat Monumentenwacht en de Provincie Limburg onlangs hebben besloten de mogelijkheid om advies te krijgen over de instandhouding van een historisch interieur, te verruimen naar alle typen monumentale objecten.

De belangrijkste reden om met deze nieuwe activiteit aan te bieden is dat veel historische interieurs niet de aandacht krijgen die zij verdienen. Daardoor raken ze in verval raken en op den duur kunnen ze zelfs verloren gaan. Daarmee verdwijnt niet alleen een onvervangbaar onderdeel van ons cultureel erfgoed, maar ook de vaak unieke samenhang tussen exterieur en interieur. Advies over interieurs draagt ertoe bij dat eigenaren en beheerders zich meer bewust worden van de waarde en de kwaliteiten van binnenruimten, verkeerde gebruiken stopzetten, meer zorg besteden aan een goede instandhouding én meer plezier beleven aan hun bijzondere bezit.

Het is goed te bedenken dat bij een monumentaal pand elk interieur - hoe sober en eenvoudig ook - in aanleg bijzonder is. Simpelweg vanwege het feit dat het deel uitmaakt van een historisch waardevol bouwwerk. Alleen al de positie, vorm en (oorspronkelijke) functie dragen bij tot het unieke karakter van het monument. Daarnaast zijn veel binnenruimtes op een speciale, kenmerkende wijze afgewerkt en eventueel ingericht. Soms met kostbare materialen en detailleringen, maar ook een minder spectaculaire keuze kan in cultuurhistorisch opzicht van grote betekenis zijn.

Kortom, ook de binnenkant van monumentale gebouwen verdient regelmatig professionele aandacht. Daarvan is iedereen in de erfgoedsector al geruime tijd overtuigd. In Vlaanderen functioneren al sinds 1997 uitstekend georganiseerde interieurwachten. Zij werken volgens hetzelfde principe als de monumentenwachten voor het exterieur. De rijksoverheid is van mening dat dergelijke instellingen ook in Nederland gewenst zijn, maar stelt hier geen middelen voor beschikbaar. Na Noord-Brabant is Limburg de tweede Nederlandse provincie die nu, met steun van het provinciebestuur, structureel interieurinspecties aanbiedt.

Het voorgaande betekent dat als u eigenaar of beheerder bent van een monumentaal object met een historisch interieur (al dan niet volledig intact), óf als u wel eens wilt weten hoe belangrijk of waardevol de binnenruimtes van het door u beheerde object zijn, u contact kunt opnemen met ons secretariaat om een afspraak te maken voor een eerste gesprek. Daarin kunt u aangeven wat uw vragen en wensen zijn, en ook wat u aan advies en maatregelen wilt besteden. Onze interieurspecialist kan aangeven wat hij voor u kan betekenen en op welke termijn, en ook wat bij benadering de kosten van advies en eventuele maatregelen zullen zijn.

Het is nadrukkelijk de bedoeling om steeds in goed overleg een realistisch plan op te stellen voor het behoud van waardevolle interieurs. Daarbij zijn vele, zeer uiteenlopende varianten mogelijk. Zo kan een advies betrekking hebben op een ingrijpende en complexe restauratie, maar ook op een pakket eenvoudige tips voor schoonmaak- en onderhoudswerkzaamheden. Zoals u van ons gewend bent, richt Monumentenwacht zich op 'het totaalbeeld', met een globale prioritering van de belangrijkste te ondernemen stappen. Voor de uitvoering van specialistisch onderzoek of specialistische werkzaamheden verwijzen we door naar ter zake kundige personen of bedrijven.

Bij de inspecties en advisering ligt het accent op de zogeheten bestanddelen van de interieurs. Hiermee worden de aard- en nagelvaste onderdelen bedoeld, zoals vloeren, wanden, plafonds, trappen(huizen), binnendeuren, schouwen, betimmeringen en vaste kasten. Waardevolle interieurs, en dan met name in cultuurhistorische zin, kunnen zich bevinden in vrijwel elk type gebouw: kerken, kloosters, kapellen, overheidsgebouwen, stadswoningen, villa's en buitenhuizen, boerderijen, industriële complexen en meer.

Wilt u meer weten over de mogelijkheden van een interieurinspectie? Of wilt u een afspraak maken voor een eerste gesprek? Neem dan contact op met ons secretariaat. Voor advies over kasteelinterieurs kan tot medio 2018 gebruik worden gemaakt van een speciale regeling; zie hiervoor het eerder genoemde bericht 'Project Inspectie kasteelinterieurs met 5 jaar verlengd'.